Φυσικό τοπίο Ηρακλείου

Φυσικό τοπίο Ηρακλείου

Φαράγγια

Τα ασβεστολιθικά πετρώματα που αφθονούν στην Κρήτη διαλύονται ευκολότερα από το πέρασμα του νερού των πηγών ή της βροχής. Συντελείται έτσι η γρηγορότερη αποσάθρωση και η διάβρωσή τους και δημιουργούνται τα μεγάλα ή μικρά φαράγγια, τα οποία διαφέρουν μεταξύ τους κατά το βάθος και το πλάτος.

Τα κυριότερα φαράγγια του νομού είναι : Της Άρβης, το Ποροφάραγγο στο Χόνδρο, η Αρμυρή κάτω από τα Μούλια, τα Φαράγγια στο Αντισκάρι, το Στενό Φαράγγι, στη Βασιλική, του Ρούβα στη Γέργερη, ο Βουλόγκρεμος στον Κρότο, το Αγιοφάραγγο και η Γούλαστα Πηγαϊδάκια, το Μαρτσαλιώτικο δυτικά της Μονής Οδηγήτριας, του Αγίου Αντωνίου στις Πάνω Ασίτες, του Παστρικού στο Διονύσι, το Βορνό στην Εθιά, το Παρθενιανό στο Παρθένι, το Ποροφάραγγο στην Κάτω Βάθεια, της Κλεισούραςστο Κράσι, το Φαράγγι στη Μάρθα, το Κωλοφάραγγο στο Ξενιάκο, του Αλμυρού ή Κέρης στη Ρογδιά και του Ζουδιανού στον Προφήτη Ηλία.

 

Αγιοφάραγγο

Το Αγιοφάραγγο αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση συγκέντρωσης σπηλαίων και βραχοσκεπών που κατά τα φαινόμενα, χρησιμοποιήθηκαν στην άσκηση του μοναχισμού.

Το Αγιοφάραγγο βρίσκεται ανάμεσα στη Μονή Οδηγητρίας και τους Καλούς Λιμένες. Στην αρχή του περίπου, βρίσκεται ο σπηλαιώδης ναός της Αγίας Κυριακής. Στο εσωτερικό του φαραγγιού βρίσκεται ο ναός του Αγ. Αντωνίου, τμήμα του ιερού του είναι τοποθετημένο μέσα σε σπήλαιο.

Πρόκειται για έναν από τους πιο γνωστούς τόπους χριστιανικής λατρείας της Κρήτης. Απομακρυσμένο όπως είναι προσφέρεται για απομόνωση και αφοσίωση στα λατρευτικά καθήκοντα, όπως απαιτεί ο ασκητισμός. Αλλά και στα αρχαία χρόνια ο χώρος ήταν ιερός. Μέσα στην κοίτη του φαραγγιού σώζονται άφθονες αρχαιολογικές μαρτυρίες από την μινωική έως την ενετική εποχή. Νότια του ναού του Αγίου Αντωνίου βρίσκεται κυκλικός μινωικός θολωτός τάφος.

Ο ασκητισμός γνώρισε μεγάλες περιόδους ακμής στα ερημικά νότια παράλια του σημερινού νομού Ηρακλείου. Αρκετοί είναι οι θρύλοι και οι παραδόσεις που θέλουν κέντρο ασκητικής παρουσίας το Αγιοφάραγγο. Σε μικρή απόσταση από το ναό του Αγ. Αντωνίου βρίσκεται ο «γουμενόσπηλιος» .

Πρόκειται για ένα σπήλαιο με χαμηλή είσοδο και με μεγάλη αίθουσα. Λέγεται πως το σπήλαιο αυτό ήταν το παλαιό ηγουμενείο της Μονής Αγ. Αντωνίου και πως τα μετέπειτα χρόνια χρησιμοποιήθηκε ως χώρος συγκέντρωσης των ασκητών.

Η παράδοση θέλει τους ερημίτες αυτούς ζωντανούς, να διαμένουν σε απόκρημνα σπήλαια να τρέφονται ελάχιστα και να λειτουργούν στα ερημικά εξωκλήσια. Υπάρχει ιστορική μαρτυρία που υποστηρίζει ότι η κοιλάδα πρέπει να εκατοικείτο τουλάχιστον από τον 11ο αι. και μετά. Υπήρχε τότε σημαντική ανάπτυξη του μοναχισμού στα Αστερούσια, νότια της Μεσαράς

Χλωρίδα

Το κλίμα του νησιού έχει συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας πολύ πλούσιας χλωρίδας, με διαφορετικά οικοσυστήματα, που συνθέτουν ένα σύνολο σπάνιας πολυμορφίας.Καμιά ίσως άλλη περιοχή της γης με την έκταση της Κρήτης, δεν περιέχει τόσα είδη φυτών.

Σε μια έκταση 8.700 περίπου τ.μ. υπάρχουν 1624 αυτόχθονα αυτοφυή είδη από τα οποία τα 170 είναι ενδημικά της Κρήτης. Τα ενδημικά φυτά είναι ανομοιόμορφα κατανεμημένα και ως επί το πλείστο απαντώνται σε ψηλά βουνά, φαράγγια και απομονωμένες περιοχές.

Ορισμένα από αυτά είναι πολύ σπάνια ή βρίσκονται σε κίνδυνο.Η φύση του νομού Ηρακλείου ειδικά, χαρακτηρίζεται για τους άφθονους ελαιώνες και πορτοκαλεώνες (περιοχή Φόδελε), τη χαμηλή βλάστηση με επικράτηση φρυγάνων και αρωματικών γενικά φυτών (Αστερούσια, Κόφινας, υπώρειες Ψηλορείτη και Λάσιθιώτικων βουνών, λόφοι ενδοχώρας), την ποικιλία ειδών και χρωμάτων από τα ενδημικά και άλλα λουλούδια της Κρήτης: κρινάκια, ορχιδέες, καμπανούλες.

Written by 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *